Windows'tan Linux'a Geçiş: Önce Kontrol Etmeniz Gerekenler

Kısa cevap: Linux'a geçmeye hazır mısınız?

Aşağıdaki soruları "evet" ya da "hayır" diye yanıtlayın:

1. Linux'ta çalışmayan bir oyunu düzenli oynuyor musunuz? Valorant ve League of Legends gibi Riot Vanguard kullanan oyunlar bu gruba girer. Apex Legends, Fortnite ve PUBG de anti-cheat takip listelerinde Linux'ta çalışmıyor olarak görünür. Tam tablo aşağıda.
2. İşiniz Windows'a bağlı bir programa mı dayanıyor? Adobe Creative Cloud, Word ve Excel'in masaüstü sürümleri ya da yalnızca Windows'ta çalıştığını bildiğiniz bir muhasebe veya iş programı buna örnek.
3. e-imzayı veya kuruma özel bir programı sık kullanıyor musunuz? Bankanızın, aracı kurumunuzun ya da işvereninizin istediği masaüstü programları ve token yazılımları da bu soruya dahil.
4. Donanımınızda soru işareti var mı? NVIDIA ekran kartlı bir dizüstü, modelini bilmediğiniz bir Wi-Fi kartı, parmak izi okuyucu, üreticinin kendi yazılımıyla çalışan bir yazıcı veya RGB çevre birimi bu kapsamda.
5. Bu bilgisayar işiniz için elinizdeki tek cihaz mı? Bilgisayarın bir gün bile çalışmaz halde kalması size sorun çıkaracaksa bu soruya "evet" deyin.

Herhangi birine "evet" dediyseniz Windows'u tamamen silmeyin. İlk aylar için çift önyükleme (dual boot) ya da ikinci bir SSD planlayın ve sorunlu kalemleri Linux'ta tek tek test edin. Hepsine "hayır" dediyseniz canlı USB testinden sonra tam geçişi rahatlıkla düşünebilirsiniz.

Bu kararın bugün neden önemli olduğuna gelince: Windows 10 Home ve Pro'nun desteği 14 Ekim 2025'te sona erdi ve 22H2 son sürüm olarak kaldı. Microsoft tüketicilere yönelik Genişletilmiş Güvenlik Güncellemeleri (ESU) programını bir yıl uzattı. Kayıt ve kapsam artık 12 Ekim 2027'de bitiyor. Help Net Security'nin aktardığına göre Microsoft bu değişikliği resmi bir duyuru yapmadan, yalnızca belgelerini güncelleyerek yaptı. Bu yüzden 13 Ekim 2026 tarihini veren eski rehberlere hala rastlayabilirsiniz.

ESU'ya üç yolla katılabilirsiniz: bilgisayar ayarlarınızı Windows Yedekleme ile eşitleyerek ücretsiz, 1.000 Microsoft Rewards puanı harcayarak ya da tek seferlik ücretli satın almayla. Katılmak için yönetici yetkili bir Microsoft hesabı gerekiyor ve bir lisans 10 cihaza kadar geçerli. Program yalnızca Windows 10 22H2 için kritik ve önemli güvenlik güncellemelerini kapsıyor. Yeni özellik ya da teknik destek sunmuyor. Kısacası ESU yalnızca size zaman kazandırır.

Bilgisayarınız Windows 11'in minimum gereksinimlerini karşılamıyorsa bu süre daha da değerli hale gelir. Windows 11 şunları istiyor:

• En az 1 GHz hızında, iki veya daha fazla çekirdekli, uyumlu bir 64 bit işlemci
• 4 GB RAM ve 64 GB depolama
• Secure Boot destekli UEFI ve TPM 2.0
• DirectX 12/WDDM 2.0 uyumlu bir ekran kartı

Bu maddelerden birini karşılamayan bir bilgisayarda kalıcı seçenekleriniz daralır: ya donanımı değiştirirsiniz ya da Linux'a geçersiniz.

Önce kullandığınız programların listesini çıkarın

Geçiş planı bir envanterle başlar. Bilgisayarınızda kurulu programların listesini gözden geçirin. Bir hafta boyunca gerçekten açtığınız programları da ayrıca not edin. Sürücüleri ve arka planda çalışan yardımcı araçları atlayın. Elinizde kalan her programı şu üç gruptan birine yerleştirin: Linux'ta doğrudan çalışanlar, Linux'ta bir karşılığı olanlar ve hiç çalışmayanlar.

Linux'ta doğrudan çalışanlar

Linux'ta program kurmanın olağan yolu .exe indirmek değildir. Dağıtımın yazılım merkezini ya da Flathub gibi uygulama depolarını kullanırsınız. Bazı programlar sistemle birlikte gelir. Örneğin Pardus 25'te Firefox ve LibreOffice kurulu olarak geliyor.

• Oyun mağazaları: Steam, Windows oyunlarını Proton katmanıyla Linux'ta çalıştırır. Oyun odaklı Bazzite'te Steam kurulu geliyor. Epic, GOG ve Amazon Prime Games kütüphaneleriniz için ücretsiz ve açık kaynaklı Heroic Games Launcher'ın Linux sürümü var.
• DaVinci Resolve: Resolve'un Linux sürümü var, ama codec desteğini kontrol edin. Blackmagic forumundaki ve topluluk rehberlerindeki bilgilere göre ücretsiz sürüm H.264'ü sınırlı destekliyor, H.265 ve AAC'yi hiç desteklemiyor. Studio sürümü H.264 ve H.265'i açıyor, fakat AAC sesi hala çözemiyor. Bu yüzden AAC sesli dosyalar sessiz içe aktarılıyor. Yaygın çözüm, dosyayı DNxHR'a dönüştürmek ya da sesi WAV olarak ayırmak.
• Tarayıcıdan kullanılan sürümler: Microsoft'un destek forumundaki yanıtlara göre Linux'ta Office için desteklenen yol Microsoft 365'in web sürümü. Adobe topluluk forumuna göre Photoshop'un da tarayıcıda çalışan bir sürümü var. Bu sürümün Linux'taki tarayıcılarda nasıl çalıştığını canlı oturumda kendiniz deneyin.
• Diğer gündelik programlar: Chrome, Spotify, Discord, Zoom, Telegram, Slack, VS Code ve OBS gibi programları yazılım merkezinde veya Flathub'da tek tek aratın. Paketi kimin yayımladığına da bakın: programın kendi geliştiricisi mi, yoksa bir topluluk gönüllüsü mü? Örneğin Flathub'daki UYAP Editör paketi doğrulanmamış bir topluluk paketi ve Adalet Bakanlığı ile bağlantısı yok.

Görüntülü görüşme programınız Linux'ta sorun çıkarırsa görüntülü konuşma uygulamaları karşılaştırmamızdaki seçeneklerden birini canlı oturumda deneyebilirsiniz.

Alternatifi olanlar: Windows programı ve Linux karşılığı

Windows'ta kullandığınız	Linux'taki seçenek	Dikkat edilecek nokta
Word, Excel, PowerPoint (masaüstü)	Microsoft 365 web sürümü, LibreOffice	Masaüstü sürüm Linux'ta yok. LibreOffice Pardus 25'te kurulu geliyor. En karmaşık belgelerinizi açıp düzeni kontrol edin.
Photoshop	Photoshop web sürümü	Masaüstü Creative Cloud uygulamaları Linux'ta yok. Web sürümünü Linux'taki tarayıcınızda deneyin.
Premiere Pro ve diğer video düzenleyiciler	DaVinci Resolve	Yukarıdaki codec sınırlarını hesaba katın.
Epic, GOG ve Amazon başlatıcıları	Heroic Games Launcher	Oyunların anti-cheat durumunu ayrıca kontrol edin.
UYAP Editör (Windows)	Resmi Pardus/Debian sürümü veya Flathub topluluk paketi	Flathub paketini Bakanlık desteklemiyor.
e-imza ara yazılımı ve imza araçları	ArkSigner Linux paketi, MKK İmza Aracı Linux betiği	ArkSigner'ın resmi destek listesi eski sürümlerden oluşuyor. Ayrıntılar aşağıda.

Tabloda yer almayan programlar için (fotoğraf düzenleme, e-posta istemcisi, metin düzenleyici, arşiv yöneticisi gibi) yazılım merkezinde veya Flathub'da programın işlevini aratın. Bulduğunuz karşılığı mutlaka canlı oturumda kendi dosyalarınızla deneyin. Gönderdiğiniz belgeleri başkaları Word'de açıyorsa bu test daha da önemli: belgeyi Linux'ta kaydedip Windows'ta yeniden açarak tablo, başlık ve sayfa düzenini karşılaştırın. Video tarafında daha geniş bir seçim için en iyi video düzenleme programları rehberimize bakabilirsiniz. Listedeki her programın Linux sürümü olup olmadığını ayrıca kontrol edin.

Hiç çalışmayanlar ve çözüm yolları

• Microsoft 365 masaüstü uygulamaları: Microsoft'un destek forumundaki yanıtlara göre Word, Excel ve PowerPoint'in masaüstü sürümleri Linux'ta desteklenmiyor. Microsoft bir Linux masaüstü istemcisi de duyurmuş değil.
• Adobe Creative Cloud: Adobe topluluk forumundaki bilgilere göre masaüstü uygulamaları yalnızca Windows ve macOS'u destekliyor.
• Muhasebe, ERP, mühendislik ve kurum yazılımları: Üreticinin güncel sistem gereksinimleri sayfasına bakın. Linux orada yazmıyorsa o programı Windows'a bağlı sayın ve firmaya sorun.

Böyle bir programa mecbursanız üç yolunuz var. En belirsizden en garantiliye doğru sıraladık:

1. Wine veya Bottles: Bu uyumluluk araçları Windows programlarını Linux'ta doğrudan çalıştırmayı dener. Sonuç programdan programa değişir. Önceden kesin bir şey söylemek zor olduğu için işinizi bu yönteme bağlamadan önce programınızla uzun süre deneyin.
2. Windows sanal makinesi: Linux'un içinde, bir pencerede Windows çalıştırırsınız. Programınızın sanal makinede sorunsuz çalışıp çalışmadığını kendiniz deneyin. Lisans koşullarının buna izin verip vermediğini de yazılım firmasına sorun.
3. Çift önyükleme: Bilgisayarı açarken Windows'u ya da Linux'u seçersiniz. Windows tarafındaki programlar bugün nasıl çalışıyorsa öyle çalışmaya devam eder. Bedeli, iki sistem arasında geçmek için bilgisayarı yeniden başlatmanız.

Türkiye'ye özgü kontroller: e-imza, e-Devlet, banka ve kurum yazılımları

e-imza ya da kuruma özel bir program kullanıyorsanız bu bölümdeki kontroller en az oyun ve donanım kadar önemli. İyi haber şu: bazı resmi kurumlar ve imza yazılımı üreticileri Linux için, özellikle de Pardus için paket yayımlıyor.

e-Devlet ve internet bankacılığı

Bu hizmetleri her gün kullanıyorsanız varsayıma dayanmayın, kendiniz deneyin. Canlı oturumdaki tarayıcıdan e-Devlet'e, bankanızın internet şubesine ve kullanıyorsanız aracı kurumunuzun platformuna girin. Her zamanki işlemlerinizi tek tek yapın. Bankanız ya da aracı kurumunuz bir masaüstü programı veya token yazılımı istiyorsa o programın Linux sürümü olup olmadığını kurumun kendisine sorun.

e-imza: sürücüler, ara yazılım ve imza araçları

• Kamu SM: Sürücü yükleme servisi Java 1.8 veya üstünü istiyor. Chrome 42 ve sonrası Java eklentisini engellediği için Firefox öneriyor. Sayfada Internet Explorer'dan söz edilmesinden eski olduğu anlaşılıyor. Hangi işletim sistemleri için paket sunulduğu da sayfada yazmıyor.
• ArkSigner: ArkSigner ara yazılımının 3.0.12 sürümü, 09.10.2026 tarihli Ubuntu ve Pardus paketleriyle sunuluyor. Paketler .deb biçiminde ve yalnızca amd64 mimarisi için. Çalışması için libstdc++6, libccid, libusb-0.1-4, pcscd ve libpcsclite1 gerekiyor. AKIS kartları Linux'ta otomatik olarak destekleniyor. Paketi sudo dpkg -i paket-adi.deb ile kurup eksik bağımlılıkları sudo apt --fix-broken install ile tamamlarsınız. Ancak sayfada desteklenen sürüm olarak yalnızca Ubuntu 14, 16, 18 ve 20.04 ile Pardus 17.2 ve 19.5 listeleniyor. Pardus 25, Ubuntu 24.04, Ubuntu 26.04 ve Linux Mint'te çalışabilir, ama bu sürümler resmi olarak listelenmiyor. Kararı canlı oturumda deneyerek verin.
• MKK İmza Aracı: İndirme sayfasında 1.1.0 sürümü için Windows ve macOS kurulumlarının yanında Pardus, Ubuntu ve Debian'a yönelik .sh uzantılı bir Linux kurulum betiği var. MKK'nın Haziran 2026 tarihli kurulum kılavuzunda aktarılana göre önce kart sürücülerini kurmanız, sonra indirilen dosyaya program olarak çalıştırma izni vermeniz gerekiyor. Kılavuza göre sonraki adımlar Windows ve macOS'takiyle aynı. Tek fark, aracın Linux'ta oturum açılışında otomatik başlatılamaması.
• Pardus'ta kurulum: Pardus Gönüllü Platformu'nun Aralık 2023 tarihli e-imza rehberi Pardus 23 için şu yolu anlatıyor. Önce openjdk-11-jre, libpcsclite-dev, pcscd ve pcsc-tools paketleri kuruluyor. Ardından kart yazılımı Pardus deposundan sudo apt-get install akis komutuyla yükleniyor. Kart okuyucu ve sertifikalar da akia aracıyla test ediliyor. Rehbere göre bu kurulumla e-Devlet, UYAP Editör ve Kamu SM'nin çevrim içi hizmetleri e-imzayla çalışıyor. Rehber Pardus 23 için yazıldığından Pardus 25'te aynı paketlerin depoda olup olmadığını önceden kontrol edin.

İnternette hala önerilen e-imza-kur betiğinden uzak durun. SourceForge sayfasına göre betik en son 2 Ocak 2021'de güncellenmiş. Yalnızca Debian 10, Pardus 19, Ubuntu 20, Linux Mint 20 ve Kali 20'yi destekliyor. Güncel sistemlerde nasıl davranacağı belli değil. Genel bir kural olarak, bulduğunuz her Linux e-imza rehberinin hangi dağıtım sürümü için yazıldığına bakın.

UYAP ve diğer kurum yazılımları

Hukuki Haber'in aktardığı resmi duyuruya göre Adalet Bakanlığı, UYAP Editör'ün 5.4.16 sürümünü 29 Aralık 2025'te Windows, macOS ve Pardus/Debian için yayımladı. Pardus sürümü rayp.adalet.gov.tr üzerinden zip dosyası olarak dağıtılıyor ve yazdırma için cups-bsd paketi gerekiyor. Mint veya Ubuntu kullanıyorsanız Flathub'da 5.4.20 sürümüyle bir topluluk paketi de bulabilirsiniz. Ancak bu paket Bakanlığın desteği dışında.

Logo, Mikro ya da başka bir muhasebe veya ERP programı kullanıyorsanız yazılım firmasının güncel sistem gereksinimlerinde Linux'un geçip geçmediğine bakın. Emin olamazsanız firmaya doğrudan sorun. Yanıt "hayır" ise o program için sanal makine ya da çift önyükleme planlayın.

Yerli seçenek: Pardus

Kamu yazılımları sizin için kritikse ilk deneyeceğiniz dağıtım Pardus olabilir. UYAP Editör'ün resmi Pardus sürümü var, ArkSigner ve MKK İmza Aracı da Pardus için paket sunuyor. Pardus 25.0 "BİLGE" 24 Kasım 2025'te duyuruldu. Debian 13 tabanlı bu sürüm Xfce ve GNOME masaüstü seçenekleriyle geliyor. Etki alanına katılma aracı (Domain Joiner) ve iOS cihaz bağlayıcı da sistemde hazır. Ana desteği 1 Haziran 2029'a, uzatılmış desteği 30 Haziran 2030'a kadar sürüyor. Pardus 21 kullanıyorsanız dikkat edin, bu sürümün desteği 31 Ağustos 2026'da sona erdi. MEB'in duyurusuna göre okullara yönelik Pardus MEB İdari ve Pardus MEB LAB sürümleri de 3 Kasım 2026'da yayımlandı.

En önemli tavsiye: Geçişten önce kendi e-imza kartınızı ve okuyucunuzu canlı oturumda takın, sürücüyü kurun ve gerçek bir belge imzalamayı deneyin. Başka bir bilgisayarda çalışmış olması sizin kart, okuyucu ve dağıtım üçlünüzde de çalışacağını göstermez.

Oyun oynuyorsanız: Steam Proton ve anti-cheat duvarı

Steam Donanım Anketi'ne göre Ekim 2026 itibarıyla Steam kullanıcılarının yüzde 3,95'i Linux kullanıyor. Bu oran bir önceki aya göre 0,90 puan arttı. Aynı ankette Windows'un payı yüzde 93,70, macOS'unki yüzde 2,35. Windows için çıkmış oyunları Linux'ta Steam'in Proton katmanı çalıştırıyor. GamingOnLinux'un listesine göre Elden Ring, Helldivers 2 ve Dead by Daylight bugün Linux'ta oynanabiliyor. Epic, GOG ve Amazon oyunları için Heroic Games Launcher var.

Çok oyunculu oyunlarda asıl sınırı anti-cheat yazılımları çiziyor. Aynı anti-cheat bir oyunda çalışıp başka bir oyunda engellenebiliyor. Bu yüzden anti-cheat'in adına bakarak karar veremezsiniz, her oyunu tek tek kontrol etmeniz gerekir.

Çalışan ve çalışmayan popüler oyunlar

Tablo, areweanticheatyet ve GamingOnLinux listelerinin Kasım 2026'daki kayıtlarına dayanıyor. "İki listede" yazan oyunlar her iki takip sitesinde de aynı durumda görünüyor. Diğerleri yalnızca GamingOnLinux kaydına dayanıyor. Kayıtların hepsi yeni değil. Örneğin areweanticheatyet'teki Apex Legends kaydı en son 31 Ekim 2024'te güncellenmiş.

Oyun	Anti-cheat	Linux durumu (kaynak)
Valorant	Riot Vanguard	Çalışmıyor (iki listede)
League of Legends, Teamfight Tactics	Riot Vanguard	Çalışmıyor (GamingOnLinux)
Counter-Strike 2	Valve Anti-Cheat (VAC)	Çalışıyor, yerel Linux sürümü var (GamingOnLinux)
Apex Legends	Easy Anti-Cheat	Çalışmıyor, yayıncı kararı (iki listede)
Fortnite	Easy Anti-Cheat	Çalışmıyor (iki listede)
PUBG: Battlegrounds	BattlEye	Çalışmıyor (iki listede)
Rainbow Six Siege X	BattlEye (areweanticheatyet'e göre FairFight da)	Çalışmıyor (iki listede)
GTA V / GTA Online	BattlEye	Tek oyunculu mod çalışıyor, GTA Online çalışmıyor (GamingOnLinux)
Battlefield 6	EA Javelin	Çalışmıyor (GamingOnLinux)
EA SPORTS FC 24/25/26/27	EA Javelin	Çalışmıyor (GamingOnLinux)
Call of Duty: Black Ops 6, Black Ops 7, Warzone	RICOCHET	Çalışmıyor (GamingOnLinux)
Rust	Easy Anti-Cheat	Çalışmıyor (GamingOnLinux)
Destiny 2	BattlEye	Çalışmıyor (GamingOnLinux)
Helldivers 2	GamingOnLinux'a göre Easy Anti-Cheat	Proton ile çalışıyor (GamingOnLinux)
Elden Ring	Easy Anti-Cheat	Çalışıyor (GamingOnLinux)
Dead by Daylight	Easy Anti-Cheat	Çalışıyor (GamingOnLinux)
Marvel Rivals	NEAC	Çalışıyor. Masaüstü Linux'ta "SteamDeck=1 %command%" başlatma seçeneği gerekiyor (GamingOnLinux)

Tabloda Easy Anti-Cheat ve BattlEye'ın hem çalışan hem çalışmayan oyunlarda göründüğüne dikkat edin. Apex Legends örneğinde Linux engeli teknik bir sınırdan değil, yayıncının kararından kaynaklanıyor.

Oyunların durumu bir gecede değişebiliyor ve ARC Raiders bunun güncel bir örneği. SteamDeckHQ'nun 17 Haziran 2026 tarihli haberine göre Embark, Easy Anti-Cheat'ten Denuvo Anti-Cheat'e kademeli olarak geçmeye başlayınca oyun Linux'ta ARAV1011 hatası verip açılmaz hale geldi. Embark Discord'da sorun üzerinde çalıştığını açıkladı. GamingOnLinux'ta oyun bugün Proton ile çalışıyor görünüyor, ama listedeki nota göre şimdilik Proton Experimental gerekiyor. THE FINALS için de benzer bir not var: oyun çalışıyor, fakat güncellemelerden sonra düzenli olarak bozuluyor ve şu an Proton Experimental istiyor.

Oyununuzu kendiniz nasıl kontrol edersiniz?

1. Önce anti-cheat durumuna bakın. Oyunun adını areweanticheatyet'te ve GamingOnLinux'un anti-cheat listesinde aratın. GamingOnLinux'un listesi 285 oyunu kapsıyor ve her oyuna beş etiketten birini veriyor: Works (çalışıyor), Broken (bozuk), Single Player Only (yalnızca tek oyunculu), Steam Deck/SteamOS only (yalnızca Steam Deck ve SteamOS) veya Reports Needed (rapor gerekiyor). Oyunun Proton ile mi, yoksa yerel Linux sürümüyle mi çalıştığını simgelerle gösteriyor. Liste kullanıcı bildirimleriyle güncelleniyor ve CSV olarak indirilebiliyor.
2. Sonra ProtonDB'deki kullanıcı raporlarını okuyun. Boiling Steam ve Notebookcheck'in özetlerine göre ProtonDB beş derece kullanıyor:
   • Platinum: Kurar kurmaz kusursuz çalışıyor.
   • Gold: Birkaç ayardan sonra kusursuz çalışıyor.
   • Silver: Küçük sorunlarla çalışıyor.
   • Bronze: Silver ile Borked arasında kalıyor.
   • Borked: Oyun açılmıyor ya da oynanamıyor.Ana oyununuz için Platinum veya Gold görmek istersiniz.
3. Valve'ın Steam Deck etiketlerini ProtonDB ile karıştırmayın. Verified, Playable ve Unsupported etiketleri Valve'ın kendi sistemine ait ve ProtonDB'den ayrı.
4. Oyun açılmazsa Proton Experimental'ı deneyin. GamingOnLinux'un notlarına göre ARC Raiders ve THE FINALS şu an bu sürümle çalışıyor.
5. Ana oyununuz engelliyse Windows bölümünü silmeyin. En çok oynadığınız oyun "Broken" görünüyorsa çift önyükleme sizin için tercih değil, zorunluluk olur.

Donanım uyumluluğu: ekran kartı, Wi-Fi, yazıcı ve dizüstü özellikleri

Donanımı kontrol ederken markaya değil, parçanın tam modeline bakın. Arama yaparken işinize yarayacak olan bu model adıdır. Windows'un donanım bilgilerini gösteren araçlarından ya da bilgisayar üreticisinin teknik özellikler sayfasından şu parçaların tam modelini not edin:

• Ekran kartı veya kartları (dizüstünüzde iki grafik birimi olabilir)
• Wi-Fi ve Bluetooth kartı
• Ses çipi
• Parmak izi okuyucu
• Yazıcı ve tarayıcı

Sonra her modeli "model adı linux" biçiminde aratın. Bulduğunuz forum başlıklarının hangi dağıtım sürümü için yazıldığına ve ne zaman açıldığına dikkat edin. Eski bir sürüm için yazılmış çözüm bugün işe yaramayabilir.

NVIDIA, AMD ve Intel ekran kartları

Ekran kartının nasıl çalışacağı dağıtıma ve kartın üreticisine göre değişir. Seçtiğiniz dağıtımın kendi belgesinde kartınızın üreticisi için ne önerildiğine bakın. Bazzite bu konuda açık bilgi veren dağıtımlardan biri. Oyun odaklı bu sistemde NVIDIA sürücüleri dahil geliyor. GTX 1080 ve daha eski kartlar ayrı bir eski imaja yönlendiriliyor ve bu imaj zamanla kaldırılacak. Steam Oyun Modu'ndaki NVIDIA desteği de beta etiketi taşıyor.

• NVIDIA ve Secure Boot: NVIDIA kartınız varsa ve Secure Boot açıksa, dağıtımınızın bu ikiliyle ilgili belgesini kurulumdan önce okuyun. Sürücü kurulurken ekrana gelen uyarıları okumadan geçmeyin.
• İki grafik birimli dizüstüler: Bilgisayarınızda hem dahili grafik birimi hem ayrı bir ekran kartı varsa canlı oturumda iki şeyi kontrol edin: harici monitör çalışıyor mu, ayrı kart gerçekten devreye giriyor mu?

Yeni bir ekran kartı almayı düşünüyorsanız ekran kartı satın alma rehberimizdeki modellerin Linux durumunu da aynı yöntemle aratın.

Sorun çıkarabilen parçalar

• Wi-Fi kartı: Canlı oturumda kablosuz ağları görüp göremediğinize bakın. Görmüyorsanız kartın modelini Linux ile birlikte aratın ve Ethernet bağlantısının çalışıp çalışmadığını deneyin.
• Parmak izi okuyucu: Windows Hello ile giriş yapıyorsanız okuyucu Linux'ta çalışmazsa parolayla giriş yapmaya hazırlıklı olun.
• Yazıcı ve tarayıcı: Üreticinin sitesinde Linux sürücüsü olup olmadığına bakın. Çok işlevli cihazlarda yazdırmayı ve taramayı ayrı ayrı deneyin.
• Yüksek yenileme hızlı ve HDR monitörler: Yenileme hızının doğru seçildiğini ve HDR'nin açıldığını canlı oturumda görün.
• Dokunmatik yüzey hareketleri: Kaydırmayı ve çok parmaklı hareketleri deneyin.
• Uyku ve uyanma: Kapağı kapatıp açarak birkaç kez deneyin.
• RGB ve çevre birimi yazılımları: Razer ve Logitech gibi markaların ayar programlarının Linux sürümü yoksa topluluk araçlarına bakın. Bu araçların sizin modelinizi ve kullandığınız özellikleri destekleyip desteklemediğini kontrol edin.

Canlı USB ile kurmadan deneyin: test listesi

Canlı USB, Linux'u kurmadan USB bellekten açmanızı sağlar. Mint'in kurulum rehberi, Windows'ta USB hazırlamak için balenaEtcher'ı öneriyor. Mint'in içindeyseniz kendi aracı USB Image Writer'ı kullanabilirsiniz. Rufus ve Ventoy da yaygın araçlar, ama Mint'in resmi önerileri arasında yer almıyorlar.

USB'yi hazırlamadan önce indirdiğiniz ISO dosyasını doğrulayın. Mint'in doğrulama rehberi iki kontrol öneriyor:

1. Bütünlük kontrolü: Dosyanın SHA256 değerini indirme sayfasındaki sha256sum.txt dosyasıyla karşılaştırırsınız. Bu kontrol, indirme sırasında bozulmuş bir dosyayı yakalar.
2. Gerçeklik kontrolü: sha256sum.txt.gpg imzasını Mint'in GPG anahtarıyla doğrularsınız. Bu adım, karşılaştırdığınız değerlerin gerçekten Mint'e ait olduğunu gösterir. Mint kullanıyorsanız mint-iso-verify aracı iki kontrolü birlikte yapar.

Windows'ta dosyanın SHA256 değerini hesaplamak için Komut İstemi'nde certutil -hashfile dosya.iso SHA256 komutunu kullanabilirsiniz. Bu yöntem Mint'in rehberinde geçmiyor, ama aynı değeri verir.

USB'den açtığınız oturumda şunları tek tek deneyin:

• Wi-Fi ve Ethernet bağlantısı
• Hoparlör, kulaklık çıkışı ve dahili mikrofon
• Bluetooth kulaklık eşleştirme ve ses kalitesi
• Web kamerası (bir görüntülü görüşme sitesinde)
• Harici monitör, doğru çözünürlük ve yenileme hızı
• Parlaklık ve ses tuşları, klavye aydınlatması
• Uyku ve uyanma, kapağı kapatıp açma
• USB bellek ve harici disk (yedek diskinizi de takıp dosyaları açın)
• Yazıcı ve varsa tarayıcı
• e-imza kart okuyucu ve imza işlemi
• e-Devlet, internet bankacılığı ve işiniz için kullandığınız web uygulamaları

Canlı oturum USB bellekten çalıştığı için kurulu bir sistemden yavaş olabilir. Program açılış sürelerine ya da oyun performansına bakarak karar vermeyin. Bu testin amacı donanımın çalışıp çalışmadığını görmek.

Hangi dağıtımı seçmelisiniz?

Windows'tan gelen çoğu kullanıcıya önerimiz Linux Mint Cinnamon. Mint'in kendi rehberi de hangi sürümü seçeceğinden emin olmayanlara Cinnamon'u öneriyor. Güncel sürüm, 13 Ocak 2026'da çıkan ve 2029'a kadar desteklenen 22.3 "Zena". Mint'in sürüm numaralandırması da değişiyor. Bir sonraki sürüm Ubuntu 26.04 tabanlı Mint 27 "Adrien" olacak ve 2026 Noel'inde çıkması planlanıyor. "Mint 23" adında bir sürüm çıkmayacak. 22.3'ün desteği 2029'a kadar sürdüğü için yeni sürüm çıktığında geçmek için acele etmeniz gerekmez. Linux'un temellerine yabancıysanız önce Linux işletim sistemi nedir yazımıza göz atabilirsiniz.

Dağıtım	Kimler için	Neden
Linux Mint 22.3 (Cinnamon)	Windows'tan gelen çoğu kullanıcı	Mint'in kararsızlara önerdiği sürüm. 2029'a kadar destekleniyor.
Ubuntu 26.04 LTS	Uzun destekli, yaygın bir taban isteyenler	Güncel LTS sürümü. İlk ara sürümü 26.04.1 de çıktı. Mint 27 de bu sürümün üzerine kurulacak.
Zorin OS 18.1	Ücretsiz sürümle başlayıp gerekirse ücretli sürüme geçmek isteyenler, eğitimde kullanacaklar	Core ve Education sürümleri ücretsiz, Pro sürümü tek seferlik ücretli.
Fedora 45	Yeni çıkan sürümleri takip etmek isteyenler	Fedora Magazine'in duyurusuna göre 3 Kasım 2026'da yayımlandı.
Pardus 25	e-imza, UYAP ve kamu yazılımı kullananlar	Debian 13 tabanlı. UYAP Editör, ArkSigner ve MKK İmza Aracı için Pardus paketleri var. Uzatılmış desteği 2030'a kadar sürüyor.
Bazzite	Oyuncular	Fedora Atomic tabanlı. NVIDIA sürücüleri dahil, Steam kurulu geliyor ve sorunlu bir güncellemeden sonra önceki imajla açılabiliyor. Anti-cheat engellerini ise aşmıyor.

Eski bilgisayarlar için: Mint'in en hafif sürümü Xfce. MATE de Cinnamon'dan daha az kaynak kullanıyor. Mint 20'den beri yalnızca 64 bit imaj sunulduğu için 32 bit işlemcili çok eski makinelerde bu seçenekler işe yaramaz.

İlk ay dağıtım değiştirmeyin. Bir sorunla karşılaştığınızda önce kullandığınız dağıtımda çözümünü arayın. Sistemi tanıdıkça sorunun dağıtımdan mı, donanımdan mı kaynaklandığını daha kolay ayırırsınız.

Yedek, lisanslar ve kişisel verilerin taşınması

"Dosyalarınızı yedekleyin" tavsiyesi işin yalnızca bir kısmını kapsar. Kurulumdan önce şu listeyi tamamlayın:

• Belgeler, fotoğraflar ve videolar: Hem harici bir diske hem buluta yedekleyin. Masaüstü ve İndirilenler klasörlerini unutmayın.
• Tarayıcı: Tarayıcı hesabınızla eşitlemeyi açın ya da yer imlerini dosya olarak dışa aktarın.
• Parolalar: Parola yöneticinizdeki veya tarayıcınızdaki parolaları dışa aktarın. Dışa aktarılan dosya şifrelenmemiş olabilir. İşiniz bitince onu güvenli bir yerde tutun ya da silin.
• İki adımlı doğrulama: Doğrulama uygulamanız Windows'taysa ya da telefonunuzu da değiştirecekseniz, sunan hesaplar için yedek kodları indirin. Yeni cihazda her hesabın çalıştığını görmeden eski cihazdaki kaydı silmeyin.
• Oyun kayıtları: Bulut kaydı olmayan oyunların kayıt klasörlerini ayrıca yedekleyin.
• E-posta: Outlook kullanıyorsanız bilgisayarınızda tutulan PST arşivlerini yedekleyin. Hesabınızın sunucuda tam bir kopyası olup olmadığını da kontrol edin.
• Yazı tipleri: Sonradan yüklediğiniz yazı tiplerini ayrı bir klasöre kopyalayın. Belgeleriniz bu yazı tiplerini kullanıyorsa Linux'ta da onlara ihtiyacınız olacak.
• Lisanslar: Windows ve Office lisans anahtarlarınızı ya da lisansların bağlı olduğu hesabı not edin. Ücretli programlarınızın lisans bilgilerini de ekleyin.
• Tam sistem imajı: Windows'a geri dönme ihtimaliniz varsa diskin tam imajını harici bir diske alın.

Yedeğin işe yaradığını görmeden kuruluma geçmeyin. Harici diski başka bir bilgisayara ya da canlı oturuma takın. Farklı klasörlerden rastgele birkaç fotoğraf, belge ve video açın. Dosya adlarının listede görünmesi yetmez, dosyaların açılması gerekir.

Kurulumdan önce Windows tarafında yapılacak ayarlar

Bu adımlar kurulum sırasında karşınıza çıkabilecek sürprizleri önler. Hiçbiri tek başına tehlikeli değil, ama her birinin dikkat isteyen bir yanı var.

1. BitLocker veya Cihaz Şifreleme kurtarma anahtarını kaydedin. Microsoft'un açıklamasına göre Cihaz Şifreleme, bilgisayar ilk kez bir Microsoft hesabıyla ya da iş veya okul hesabıyla kurulduğunda kendiliğinden açılıyor. Kurtarma anahtarı da o hesaba kaydediliyor. Özellik Windows Home'da da var, TPM ve Secure Boot gerektiriyor. Yerel hesapla yapılan kurulumlarda devreye girmiyor. Windows 11 Home kurulumda zaten Microsoft hesabı istediği için birçok yeni Windows 11 dizüstünde şifreleme açık geliyor. Microsoft'un aynı yardım sayfasından ve "kurtarma anahtarınızı bulma" konusundan anahtarın hangi hesaba kaydedildiğini öğrenin. Anahtarı kağıda ya da başka bir cihaza not edin.

   Ubuntu kuracaksanız bir uyarı daha var. Ubuntu belgelerine göre kurucu, şifrelenmiş bölümleri anlamsız veri olarak gördüğü için BitLocker kapatılmadan Windows'un yanına kurulum yapmayı reddedebiliyor. Bu durumda üç seçeneğiniz kalıyor: kurulumu iptal etmek, diskin tamamını silmek ya da BitLocker'ı Windows'tan kapatmak. Belgelere göre bazı Windows sürümlerinde şifreleme sonradan yeniden açılamayabiliyor.

2. Hızlı Başlatma'yı kapatın. Debian'ın ntfs-3g belgelerine ve çeşitli rehberlere göre Windows hazırda bekleme modundayken ya da Hızlı Başlatma açıkken Linux, Windows bölümlerini salt okunur bağlıyor veya hiç bağlamıyor. Yönetici olarak açtığınız Komut İstemi'nde powercfg /h off komutunu çalıştırırsanız hem hazırda beklemeyi hem Hızlı Başlatma'yı kapatırsınız.

3. Secure Boot'u hemen kapatmayın. Canlı USB'niz Secure Boot açıkken sorunsuz açılıyorsa ayarı olduğu gibi bırakın. Yalnızca seçtiğiniz dağıtımın belgesi gerektiriyorsa kapatın. NVIDIA kartınız varsa yukarıdaki ekran kartı bölümündeki uyarıyı hatırlayın.

4. Linux için yer planlayın. Windows'un yanına kuracaksanız Linux'a ne kadar alan ayıracağınıza önceden karar verin. Dağıtımın önerdiği kurulum alanının üstüne kendi dosyalarınız için de pay bırakın. Bölümleme adımına geçmeden önce yedeğinizin hazır ve açılır olduğundan emin olun.

5. Kurucu diski görmüyorsa Intel RST ayarına dikkat edin. Önce canlı USB'yi açıp kurucunun diski görüp görmediğine bakın. Görüyorsa hiçbir şeyi değiştirmeniz gerekmez. Ubuntu belgelerine göre diskler Intel RST yüzünden kullanılamıyorsa çözüm, RST'yi donanım yazılımından kapatmak ya da disk denetleyicisini AHCI moduna almak. Ancak Windows önceden AHCI için yeniden yapılandırılmadıysa her iki değişiklik de kurulu Windows'un açılmamasına yol açabilir. RAID kurulu bir sistemde bu ayarı bozmak veri kaybına da neden olabilir. Emin değilseniz bilgisayar üreticinizin belgesine bakmadan bu ayara dokunmayın.

Geçiş yöntemini seçin: çift önyükleme, sanal makine veya tam geçiş

Yöntem	Avantaj	Dezavantaj	Kimler için
Tek diskte çift önyükleme	İki sistem de gerçek donanımda çalışır, ek parça gerekmez	Bölümleme sırasında yapılan bir hata iki sistemi birden etkileyebilir	Yedeğini almış, ek disk takamayan kullanıcılar
Her sisteme ayrı SSD	En güvenli çift önyükleme. Her sistem kendi diskinde durduğu için bölümleme riski azalır.	İkinci bir SSD almanız ve takmanız gerekir	Hızlı testte "evet" diyen herkes, özellikle oyuncular
Windows içinde Linux sanal makinesi	Diskinize ve Windows kurulumunuza dokunmaz	Gerçek donanımınızın Linux'la uyumunu göstermez	Linux'a önce göz atmak isteyenler
Linux içinde Windows sanal makinesi	Ana sisteminiz Linux olur, Windows'u gerektiğinde bir pencerede açarsınız	Her program sanal makinede çalışmayabilir, programınızı önceden denemeniz gerekir	Tek bir Windows programına bağlı kalanlar
Tam geçiş	Tek sistem, en sade düzen	Windows'a dönmek için sistem imajı ya da yeniden kurulum gerekir	Hızlı testteki bütün sorulara "hayır" diyenler

Windows içinde Linux kullanmanın bir başka yolu için WSL nedir ve nasıl kurulur rehberimize bakabilirsiniz. Bu yöntem de donanımınızın Linux'la uyumunu sınamaz.

Hızlı testte herhangi bir soruya "evet" dediyseniz ilk birkaç ay çift önyükleme kullanın, mümkünse ikinci bir SSD ile. Windows'u ne zamandır açmadığınızı fark ettiğinizde Windows bölümünü silmeyi düşünebilirsiniz.

İlk haftada sizi şaşırtabilecek farklar

• Program kurmak: İnternette .exe aramak yerine yazılım merkezini ya da Flathub'ı kullanırsınız.
• Güncellemeler: Güncellemelerin nasıl geldiği dağıtıma göre değişir. İlk hafta kendi dağıtımınızın güncelleme aracını tanıyın. Bazzite'te bir güncellemeden sonra sorun çıkarsa sistemi önceki imajla açabiliyorsunuz.
• Terminal: Günlük kullanımda terminale mecbur değilsiniz, ama rehberlerdeki komutları kopyalayıp çalıştırmak çoğu zaman en hızlı çözümdür. Ne yaptığını anlamadığınız komutları çalıştırmayın.
• Windows diskleri: Linux çekirdeğinin belgelerine göre çekirdek 5.15'ten beri gelen ntfs3 sürücüsü, NTFS diskleri tam okuma ve yazma desteğiyle açabiliyor. Bu sayede Windows bölümünüzdeki dosyalara ve harici disklerinize Linux'tan erişebilirsiniz. Hızlı Başlatma'yı kapatmanın önemi de buradan geliyor.
• Güvenlik: Ev kullanımında Linux masaüstünde ayrı bir antivirüs kurma alışkanlığı yaygın değil. Asıl korumanız şu alışkanlıklar: programları resmi depolardan ve güvendiğiniz kaynaklardan kurmak, güncellemeleri ertelememek ve tanımadığınız betikleri çalıştırmamak.
• Yardım almak: Türkçe rehberler için Pardus Gönüllü Platformu iyi bir başlangıç. Hangi forumda soru sorarsanız sorun, dağıtımın adını, sürümünü ve donanım modelinizi mutlaka yazın.

Sonuç: Kimler hemen geçmeli, kimler beklemeli?

Hemen geçebilecekler: Windows 11 gereksinimlerini karşılamayan eski bir bilgisayarla Windows 10'da kalanlar, bilgisayarı çoğunlukla tarayıcı ve ofis işleri için kullananlar, öğrenciler ve yazılım geliştiriciler. Bu gruptaysanız canlı USB testini geçmeniz yeterli. GitHub gibi web tabanlı hizmetleri de tarayıcıdan kullanmaya devam edersiniz.

Çift önyüklemeyle başlamalılar: CS2, Elden Ring veya Helldivers 2 gibi Linux'ta çalışan oyunların yanında engellenen bir oyunu da oynayanlar. e-imza, UYAP ya da bir kurum yazılımı kullananlar da kendi kartlarını ve programlarını Linux'ta deneyip çalıştığını görene kadar bu gruba giriyor.

Şimdilik Windows'ta kalmalılar: Geçimini Adobe Creative Cloud ile sağlayan profesyoneller ve ana oyunu Valorant ya da League of Legends olanlar. Bu kullanıcılar Windows 10'daysa ESU onlara 12 Ekim 2027'ye kadar zaman kazandırır. Riot oyuncuları bir noktayı da bilmeli: Riot'un Vanguard SSS sayfasına göre güncel olmayan Windows gibi "fazla savunmasız" görülen bilgisayarlar kısıtlanabiliyor.

Sıkça Sorulan Sorular

Linux'ta Valorant ve League of Legends oynanır mı?

Hayır. İki oyun da Riot Vanguard kullanıyor ve Linux'ta ya da Proton ile çalışmıyor. Valorant areweanticheatyet'te de GamingOnLinux'ta da çalışmayan oyunlar arasında. League of Legends ve Teamfight Tactics GamingOnLinux'ta "Broken" olarak görünüyor. Bu oyunları oynamaya devam edecekseniz bir Windows bölümü tutmanız gerekir.

Linux'ta e-imza ve e-Devlet kullanılabilir mi?

Bu, dağıtıma, kart sürücüsüne ve imza aracına bağlı. Pardus Gönüllü Platformu'nun Pardus 23 rehberine göre doğru paketlerle e-Devlet, UYAP Editör ve Kamu SM hizmetleri e-imzayla çalışıyor. ArkSigner'ın Linux paketi resmi olarak yalnızca eski Ubuntu ve Pardus sürümlerini listeliyor. MKK İmza Aracı'nın ise Pardus, Ubuntu ve Debian için bir Linux kurulumu var. Kendi kartınızı ve e-Devlet işlemlerinizi geçişten önce canlı oturumda deneyin.

Linux'ta Microsoft Office çalışır mı?

Microsoft'un destek forumundaki yanıtlara göre masaüstü Word, Excel ve PowerPoint Linux'ta desteklenmiyor. Desteklenen yol Microsoft 365'in web sürümü. LibreOffice de bir seçenek, Pardus 25'te kurulu bile geliyor. Masaüstü sürümün belirli özelliklerine mecbursanız Windows sanal makinesini deneyin ya da çift önyükleme kullanın.

Linux kurarsam Windows'taki dosyalarım silinir mi?

Kurulumda diskin tamamını silme seçeneğini seçerseniz evet. Windows'un yanına kurulum yaparsanız Windows bölümünüz yerinde kalır, ama her bölümleme işlemi risk taşır. BitLocker açıksa Ubuntu kurucusu yan yana kurulumu reddedebilir. Önce yedek alın ve yedeğin açıldığını kontrol edin.

Linux'tan tekrar Windows'a dönebilir miyim?

Evet. Çift önyükleme kullanıyorsanız Windows zaten yerinde duruyor. Tam geçiş yaptıysanız geçişten önce aldığınız sistem imajını geri yükleyebilir ya da Windows'u yeniden kurabilirsiniz. Bu noktada önceden not ettiğiniz lisans bilgileri işinize yarar.

Linux gerçekten ücretsiz mi, lisans gerekir mi?

Bu yazıdaki dağıtımları resmi sitelerinden indirebilirsiniz. Zorin OS'ta Core ve Education sürümleri ücretsiz, Pro sürümü ise tek seferlik ücretli. Linux'ta kullanacağınız ücretli programların lisans koşulları ayrı bir konu, bunları programın üreticisine sorun.

Linux'ta antivirüs programı kullanmak gerekir mi?

Ev kullanımında Linux masaüstünde antivirüs kurma alışkanlığı yaygın değil. Asıl korumanız iyi alışkanlıklar: programları resmi depolardan ve güvendiğiniz kaynaklardan kurmak, güncellemeleri ertelememek ve ne yaptığını bilmediğiniz komutları çalıştırmamak.

Eski bir bilgisayar için en iyi Linux dağıtımı hangisi?

Linux Mint'in Xfce sürümü. Mint'in kendi rehberine göre en hafif seçenek bu, MATE de Cinnamon'dan daha az kaynak kullanıyor. Mint 20'den beri yalnızca 64 bit imaj sunuluyor. Bu yüzden 32 bit işlemcili çok eski makinelerde bu seçenekler çalışmaz.

Linux Mint mi Ubuntu mu, yeni başlayan için hangisi daha iyi?

Windows'tan geliyor ve kararsız kalıyorsanız Linux Mint Cinnamon ile başlayın. Mint de kararsız kullanıcılara Cinnamon'u öneriyor ve 22.3 sürümü 2029'a kadar destekleniyor. Ubuntu 26.04 LTS de güncel ve uzun destekli bir seçim. Aralık 2026'da beklenen Mint 27 de onun üzerine kurulacak. İkisini de canlı USB'den deneyip size rahat geleni seçin ve ilk ay dağıtım değiştirmeyin.