Teknoloji Forumu

Breadboard (Devre Tahtası) Nedir? Nasıl Kullanılır?

Elektronik projelerde oldukça sık kullanılan breadboard, Türkçe’de devre tahtası anlamına gelir. Günümüzde başta Arduino projeleri olmak üzere birçok elektronik projelerinde kullanılır.

Breadboard nedir ve ne işe yarar?

Breadboard, kullanıcılar tarafından lehim yapma gereksinimi duyulmadığı ve kablo karmaşası olmadığı için sıklıkla tercih edilen bir elektronik malzemedir. Yapacağınız projeye göre boyutunu seçme imkanınız olan breadboard, kolay kullanımı sayesinde karmaşık devrelerle uğraşmaktan sizi kurtarır. Devre elemanlarının çalışıp çalışmadığını tahta üzerinde deneyerek görebilirsiniz.

Breadboard’un yapısı nasıldır?

Breadboard’un dış kısmını plastik bir kasa oluşturur. Üzerinde belirli sayıda delikler vardır. Bu delikler sayesinde devrede kullanılacak olan devre elemanı breadboard’a takılır. Takılan elemanların uçları, iç kısımda bulunan iletkenler sayesinde birbiriyle temas eder. Breadboard’un üzerinde birbirine paralel bağlı hatlar vardır. Kırmızı ve mavi renkli olan dikey hatlar ise genel olarak gerilim bağlantıları için kullanılır. Her bir dikey sütun kendi içinde, her bir yatay sütun da kendi içinde iletkendir.

breadboard'un iç ve dış yapısı
breadboard’un iç ve dış yapısı

Breadboard genel olarak iki kısımdan oluşmakta olup, bu kısımlardan ilki VCC yani besleme gerilimi ve GND yani eksi kutup ya da toprak hattıdır. Bu kısım breadboard üzerindeki kırmızı hat (+) ve mavi hat (-) olarak tanımlanmıştır. Buraya verilen gerilimi biz ihtiyacı olan devre elemanlarına dağıtırız. Besleme uçlarının bağlandığı terminaller breadboard’un içinde bir hat boyunca dikey olarak birbirine bağlıdır.

İkinci kısım ise elektronik devre elemanlarını takıp çıkarabileceğimiz orta kısımdır. Elektronik devre elemanlarının bağlandığı terminaller breadboard’un içinde bir hat boyunca yatay olarak birbirine bağlıdır. Bu kısımdaki delikler A, B, C, D, E, F harfleriyle belirtilmiştir. Sol taraftaki numaralar da delik gruplarını ifade etmektedir.

Breadboard’da paralel devre elemanı bağlantısı nasıl yapılır?

breadboard'da dirençlerle oluşturulmuş seri devre elemanı bağlantısı
breadboard’da dirençlerle oluşturulmuş seri devre elemanı bağlantısı

Paralel bağlantı yapmak istiyorsak, komponentlerin + ve – bacaklarını aynı sütunda bağlamamız gerekiyor. Resimde görüldüğü gibi dirençlerin iki ayrı bacakları aynı sütun üzerinde bağlanmıştır. Bu şekilde bağlayarak iki direnç arasında paralel bağlantı kurmuş oluruz.

Breadboard’da seri devre elemanı bağlantısı nasıl yapılır?

breadboard'da dirençlerle oluşturulmuş seri devre elemanı bağlantısı
breadboard’da dirençlerle oluşturulmuş seri devre elemanı bağlantısı

Seri bağlantının oluşabilmesi için komponentlerin bir bacağının iletimde olması gerekiyor. Resimde görüldüğü gibi iki direncin sadece bir bacakları birbiriyle bağlantılı. Bu sayede dirençler arasında seri bağlantıyı gerçekleştirmiş oluyoruz.

Breadboard’da entegreli bağlantılar

breadboard'da entegrelerin bağlantısı
breadboard’da entegrelerin bağlantısı

Entegre, çok sayıda devre elemanlarını tek bir devreyi oluşturacak şekilde (ses amfisi, motor sürücü, mikrokontrolcü vb.) tek bir çekirdekte toplayan eleman olarak bilinir. Entegreler breadboard’un ortasına yerleştirilir. Böylelikle her bir bacak için bir sütun ayrılmış olur.

Breadboard kullanımı için ipuçları

  • Breadboard’un arkasında bir bant bulunmaktadır. Bu bant yardımıyla breadboard’unuzu bir yere sabitleyebilirsiniz. Ancak dikkat edilmesi gereken noktalardan birisi de, breadboard’ı geri sökerken dikkatli olunması gereklidir. Aksi durumlarda breadboard’a zarar verebilirsiniz.
  • Devre kurarken bacakların birbiriyle olan temasından kaçınmanız gereklidir.
  • Dirençler, transistörler ve LED’ler gibi bileşenlerin bacaklarını, breadboard’a iyice oturacak ve kazayla çekilmeyecek şekilde kırpma işlemi ile kısaltabilirsiniz.
  • Bacaklar arasında oluşabilecek kısa devreyi engellemek adına, aynı elemanın bacaklarını tek bir sütuna takmamaya özen gösterin.
  • Kondansatör gibi kutuplu elemanlar ile çalışırken kutupların breadboard üzerine ters bağlamadığından emin olunmalıdır.

Breadboard nereden temin edilir?

Breadboard’u herhangi bir elektrik malzemesi satan dükkandan “devre tahtası” olarak, Robotistan‘dan veya tercih ettiğiniz bir arama motoru üzerinden de ilgili aramayı gerçekleştirerek dilediğiniz bir satıcıdan temin edebilirsiniz.

Teknoloji'den geri kalmamak için e-posta listemize abone olun!

KBÜ Mekatronik Mühendisliği.


Yorum yapın