Alan Turing: Bilgisayar Biliminin ve Yapay Zekanın Öncüsü

Alan Turing, 1912 ve 1954 yılları arasında yaşamış İngiliz matematikçi, bilgisayar bilimcisi ve kriptolog. Yapay Zeka’nın babası olarak adlandırılan Turing, ikinci dünya savaşı sırasında alman iletişim şifrelerinin kırılmasında önemli bir rol oynadığı için günümüz İngiltere’sinde savaş kahramanı ünvanına sahiptir.

Eğitim Hayatı

Alan Turing, öğrencilik zamanlarında

İngiliz bilim adamı Alan Turing, 23 Haziran 1912’de Londra, Maide Vale’de doğdu. Genç yaşta, bazı öğretmenlerinin fark ettiği ama saygı duymadığı yüksek zeka belirtileri gösterdi. Turing, 13 yaşında tanınmış Sherborne Okulu’na gittiğinde, özellikle matematik ve fen ile ilgilenmeye başladı.

Sherborne’dan sonra Turing, 1931-1934 yılları arasında İngiltere’deki Cambridge Üniversitesine kaydoldu. Bu süre boyunca çalışmalarına odaklandı ve kariyerini ilerletti. Tez sonucu olarak merkez limit teoremini kanıtladı ve okuldan yüksek derece ile mezun oldu.

1936’da Turing, “Hesaplanabilir Sayılar Üzerine Entscheidungsproblem (Karar sorunu) Uygulaması” adlı bir bildiri yayınladı. İçinde hesaplanabilir herhangi bir şeyi hesaplayabilen evrensel bir makine (sonralarda “Evrensel Turing Makinesi” ve daha sonra ise “Turing Makinesi” denilmiştir) kavramını sundu. Bu yüzden bilgisayarın öncüsü olarak bilinir.

Sonraki iki yıl boyunca Turing, New Jersey, Princeton’daki İleri Araştırmalar Enstitüsü’nde matematik ve kriptoloji okudu. Doktorasını aldıktan sonra 1938’de Princeton Üniversitesi’nden Cambridge’e döndü ve daha sonra Hükümet Kanunu ve İngiliz kod kırıcı bir kuruluş olan Cypher School ile yarı zamanlı bir pozisyonda çalıştı.

Turing Makinesi

Turing makinesi

Üniversiteden sonraki yıllarda Turing, verilen bir matematiksel iddianın kanıtlanıp kanıtlanamayacağına karar verebilecek bir yöntemin veya sürecin geliştirilip geliştirilemeyeceğini düşünmeye başladı. Turing, mantıksal talimatlara, zihnin hareketine ve fiziksel bir form olarak somutlaştırılabilir bir makineye odaklanarak metodik süreci analiz etti. Turing, otomatik hesaplamanın tüm matematik problemlerini çözemediğinin kanıtını geliştirdi. Bu kavram, modern hesaplama ve hesaplanabilirlik teorisinin temeli haline gelen Turing makinesi olarak bilinir hale geldi.

Turing bu fikri aldı ve her biri farklı bir yönteme veya algoritmaya karşılık gelen birden fazla Turing makinesinin olasılığını hayal etti. Her algoritma standart bir biçimde bir dizi talimat olarak yazılır ve gerçek yorumlama işi mekanik bir süreç olarak kabul edilir. Böylece, her bir Turing makinesi algoritmayı şekillendirdi ve evrensel bir Turing makinesi mümkün olan tüm görevleri yapabilecek hale geldi. Esasen, bu kuramlaştırma yoluyla Turing bilgisayarı yarattı: bir algoritma veya bir program ile sağlanarak iyi tanımlanmış herhangi bir göreve dönüştürülebilen tek bir makine.

Enigma Kodu

Enigma kodları

Turing, Alman deniz iletişimlerinde kullanılan ve genellikle kırılmaz kabul edilen karmaşık Enigma kodunu kırmayı hedefledi. Turing sistemi kırdı ve 1941’in ortalarında Alman mesajları düzenli olarak çözülmeye başlandı. Kod kırmadaki ilerlemeyi sürdürmek için Turing, daha yüksek mekanik çalışma hızları elde etmek için elektronik teknoloji kullanımını tanıttı. Turing, birçok Alman mesajını başarıyla çözen Müttefikler için çok değerli bir varlık haline geldi.

Savaşın sonunda, Turing, elektronik teknolojinin potansiyel hızına ve güvenilirliğine bağlanabilecek evrensel bir makine fikri üzerinde çalışan tek bilim adamıydı. Bu ona erken donanımın geliştirilmesi ve programlama ile aritmetik fonksiyonların uygulanmasına yol açtı ve böylece bilgisayar bilimi doğdu. Turing, bilim camiası tarafından Manchester Üniversitesi’nde bilgi işlem laboratuvarının yöneticisi ve Kraliyet Derneği’nin seçilmiş bir üyesi olarak kabul edildi.

İntihar Ederek Yaşamına Son Verdi

İngiltere’de eşcinsel eylemlerin yasa dışı olduğu bir dönemde eşcinsel bir adam olan Alan Turing, “kaba ahlaksızlık” tan hüküm giydikten sonra intihar etti ve bazıları tarafından “kimyasal kastrasyon” olarak adlandırılan bir prosedüre mahkum edildi. O zamandan beri eşcinsel topluluğun adeta bir kahramanı oldu. 2013’ün sonlarında, ölümünden yaklaşık 60 yıl sonra, Kraliçe II. Elizabeth tarafından bir törenle affedildi.

Alan Turing Sözleri

“Sadece önümüzdeki kısa bir süreci görebiliyoruz ama gördüğümüz kadarıyla yapılacak çok şey var.”

“Yüzyılın sonunda, kelimelerin ve eğitimli görüşlerin kullanılmasının o kadar çok değişeceğine inanıyorum ki, çelişki beklemeden düşünen makineler hakkında konuşabileceksiniz.”

“Matematiksel akıl yürütme oldukça şematik olarak sezgi ve yaratıcılık diyebileceğimiz iki kavramın bir kombinasyonu olarak görülebilir.”

“Alan Turing: Bilgisayar Biliminin ve Yapay Zekanın Öncüsü” üzerine bir yorum

Yorum yapın